Solab: her iddianın söylendiği ânı gösteren yapay zekâ toplantı notları

Yapay zekâ not asistanı, aşağı yukarı iki yılda bir meraktan toplantıların varsayılan katılımcısına dönüştü. Zoom mayısta yatırımcılarına, AI Companion’ın ücretli kullanıcılarının yıllık %184 arttığını ve My Notes özelliğinin çıkışından sonraki dört ayda 1,5 milyon lisanslı kullanıcıya ulaştığını söyledi; martta, işi toplantı notu olan Granola, 1,5 milyar dolar değerleme üzerinden 125 milyon dolar yatırım aldı. Sonra Temmuz 2026, sektörün çoktan yayınladığı şeye rızayı sonradan yamamaya başladığı ay oldu. Google 16 Temmuz’da Meet’in not almasına yeni denetimler ekledi — notların yalnızca üç ve üzeri katılımcılı toplantılarda kendiliğinden başlaması bunlardan biri. Microsoft, “konuşma hassas konulara kaydığında” Copilot’un toplantı yapay zekâsını toplantı ortasında kapatacak bir düğme duyurdu — 9 Temmuz’da da gelişini ağustosun ikinci yarısına erteledi. Aynı hafta Associated Press’in ABD basınına yayılan haberi botların toplantılarda yeri olup olmadığını sordu; İK sertifikasyon kuruluşu HRCI’ın CEO’sunun cümlesi netti: “Bence şirketler bunu hiç kullanmamalı.” Bloomberg ise türün adını haziran sonunda çoktan koymuştu: toplantının davetsiz misafiri.

Odadaki bot artık bir hukuk sorusu

Davalar rahatsızlığı somutlaştırıyor. Kaliforniya’da bir federal mahkemede birleştirilen toplu dava, Otter’ın not asistanının hiç rıza vermemiş toplantı katılımcılarını kaydettiğini ve konuşmaların şirketin model eğitimini beslediğini iddia ediyor; Otter hukuka aykırı bir dinleme olmadığını savunuyor ve 20 Mayıs’ta görülen ret talebi, bu yazı yayımlanırken hâlâ karara bağlanmış değil. Illinois’de açılan iki dava ise Fireflies’ın konuşmacı tanımasının — hiç üye olmamış kişiler dahil — katılımcıların ses izlerini, eyaletin biyometri yasasının aradığı yazılı rıza olmadan oluşturduğunu iddia ediyor. Bunlar tespit değil, iddia; ama kurumlar beklemiyor: Washington Üniversitesi, Read AI entegrasyonlarını botun “diğer katılımcıların bilgisi veya rızası olmadan toplantılara katılabildiği, kayıt ve özet çıkarabildiği” gerekçesiyle engelledi. Kolmogorov Law hukuk bürosunun Temmuz 2026’da 500 ABD’li çalışana yaptırdığı ankette de üçte biri toplantısında yapay zekâ not asistanı görmüştü — bunların yalnızca üçte bir kadarı her seferinde önceden izin istendiğini söyledi.

Arıza senaryoları da artık varsayım değil. Fortune şubat ayını “İK kâbuslarını” belgelemekle geçirdi: herkes aramadan ayrılıyor, bot kalıyor ve sonrasında konuşulanların dökümü bütün davet listesine gidiyor. Kanonik vaka daha eski: 2024’te bir girişim sermayesi şirketinin not asistanı, bir araştırmacı toplantıdan ayrıldıktan sonra yazmaya devam etti; sonra yatırımcıların kendi aralarındaki saatler süren özel konuşmasını — “şişirilmiş metrikleri” dahil — ona e-postayla gönderdi. Araştırmacı anlaşmadan vazgeçti.

İkinci arıza: kimsenin doğrulayamadığı notlar

Rıza, sorunun yarısı. Öbür yarısı, notun ne iddia ettiği. Haziran 2024’te ACM FAccT’ta sunulan bir çalışmada, OpenAI’ın Whisper konuşmadan metne modelini test eden araştırmacılar, transkripsiyon segmentlerinin %1,4’ünde halüsinasyon buldu — ve bu halüsinasyonların %38’i gerçek zarar taşıyordu: uydurulmuş şiddet, icat edilmiş isimler, yanlış atıflar. Sonraki bir test, bir model güncellemesinin çoğunu giderdiğini gösterdi; mesele de tam bu: transkripsiyon bazen sessizce uydurur ve yine sessizce düzeltilir. Associated Press’in aynı sonbahardaki araştırması, Michigan Üniversitesi’nden bir araştırmacının incelediği on kamu toplantısı dökümünün sekizinde halüsinasyona rastladığını aktardı — ve Whisper üzerine kurulu, yaygın kullanılan bir tıbbi kayıt asistanının orijinal ses kaydını sildiğini, geriye dökümü doğrulayacak hiçbir şey bırakmadığını yazdı.

Silinen ses uç örnek; genel tasarım da aynı yönde: çoğu toplantı yapay zekâsı size akıcı bir özet verir ve tek bir satırını doğrulamanın, kaydı baştan dinlemekten daha pratik bir yolunu bırakmaz. İnsanlar da dinlemez. Microsoft Research ve Carnegie Mellon’ın 2025 tarihli CHI makalesi, 319 bilgi çalışanıyla yaptığı ankette, insanların üretken yapay zekâya güveni arttıkça çıktısına uyguladıkları eleştirel süzgecin azaldığını buldu. Akıcı ama doğrulanamaz bir özet not değildir; inançla alınmayı bekleyen bir karardır.

Kaynağı yoksa notta da yok

Solab bizim konuşma zekâsı ürünümüz ve etrafına inşa edildiği kural bu. Bir Solab notundaki her iddia, kayıtta söylendiği zaman damgalı tam âna bağlanır — tıklarsınız ve kaynağın kendisini dinlersiniz. Kayıt bir sorunun cevabını içermiyorsa not bunu söyler: bilinmeyen, kimsenin aslında kurmadığı kendinden emin bir cümleye dönüşmek yerine bilinmeyen kalır. Bu tek özellik notun ne olduğunu değiştirir. Bir iddiayı doğrulamak baştan dinlemeye değil bir tıka mal olmaya başlar; dolaşıma soktuğunuz özet de iş arkadaşlarınızın inançla kabul etmek zorunda kaldığı değil, denetleyebildiği bir belge hâline gelir.

Bilerek tuttuğunuz bir kayıt

Solab’ın rıza sorusuna cevabı yapısal: takvim botu yok. Hiçbir şey sizin adınıza toplantıya katılmaz, siz çıktıktan sonra odada oyalanmaz, dökümü kendi kendine davet listesine postalamaz. Tarayıcıda — bilerek, görünür biçimde — kaydedersiniz ya da malzemeyi sonradan getirirsiniz: ses, video, bir medya bağlantısı, hatta bir PDF. Sahibi olan kayıt, hakkında dürüst olabileceğiniz kayıttır: başlatan kişi varlığını bilir, toplantının başında söyleyebilir ve notu kimin göreceğine karar verir. Rahatlığı da dürüstçe teslim ediyoruz — kendiliğinden katılan bir bot, kayıt tuşuna basmaktan kolaydır. O takas, tasarımın kendisi.

Tek konuşma, beş okuma

Elinize geçen bir metin duvarı değil. Solab zaman damgalı, çok dilli ve konuşmacı ayrımlı biçimde yazıya döker; sonra beş şekilde okuyabileceğiniz bir not kurar: özü için Genel Bakış, önemli olan için Analiz, birebir kayıt için Transkript, fikirlerin bağlantısı için Bilgi haritası ve gerçekten söylenenlere dayanan sorular için Sohbet. Anlamsal arama tüm çalışma alanınızı kapsar — “taşıma konusunda ne karar vermiştik?” sorusu, yakaladığınız bütün konuşmaların içindeki o ânı bulur — ve notlar Markdown, PDF ya da takvim dosyası olarak temizce dışarı çıkar.

• Her şeyi yakalayın: tarayıcı kaydı, ses ve video yükleme, medya-URL içe aktarma, PDF ve belgeler
• Zaman damgalı, çok dilli, konuşmacı ayrımlı transkriptler
• Not başına beş görünüm: Genel Bakış, Analiz, Transkript, Bilgi haritası, Sohbet
• Kaynaklı yapay zekâ — her iddia tam ânına bağlanır; bilinmeyen bilinmeyen kalır
• Çalışma alanına özel anlamsal arama, içgörüler ve dışa aktarma (Markdown / PDF / .ics)

Toplantınızı kimin modeli dinliyor

Kaydın nerede yaşadığı — ve neyi beslediği — tedarikçiler arasında çoğu alıcının sandığından daha fazla değişiyor. Otter’ın 16 Haziran 2026’da yürürlüğe giren gizlilik politikası, şirketin kendi yapay zekâsını kimliksizleştirilmiş ses kayıtları ve kişisel bilgi içerebilen transkripsiyonlar üzerinde eğittiğini söylüyor. Fireflies’ın politikası tam tersini: model eğitiminde kişisel bilgi kullanılmıyor. İkisi de bir tedarikçinin verebileceği kararlar; mesele bu kadar keskin ayrışmaları, ayrıntının çoğu ekibin hiç okumadığı politikalarda durması — ve her iki durumda da toplantı sesinizin genellikle ABD’deki altyapıda işlenip saklanması. Solab’ın cevabı platformun cevabı: transkripsiyon, ürüne adını veren şirket içi Solab konuşmadan metne ailesi üzerinde, Qevron ağ geçidi aracılığıyla çalışır. Modelimiz, ağ geçidimiz: toplantılarınız, şartları altınızdan kayabilecek üçüncü taraf bir transkripsiyon API’sine dağıtılmaz.

Kaynağı yoksa notta da yok. Kayıtta yoksa bilinmeyen kalır.

Türkiye’de çerçeve KVKK. Kimliği belirlenebilir bir kişinin ses kaydı kişisel veridir ve kayıt hangi hukuki sebebe dayanırsa dayansın 10. maddedeki aydınlatma yükümlülüğü ayakta kalır. Kurul’un 2023/1461 sayılı kararı çizgiyi tam buradan çekti: bir okulun kesintisiz ses kaydını, görüntü güvenlikle gerekçelendirilebilse bile ölçüsüz ve hukuka aykırı buldu; ses kaydına ve eksik aydınlatmaya ayrı ayrı ceza kesip kayıtların imhasına karar verdi. İçtihat öbür yönü de kabul ediyor — bir hakkın tesisi ya da korunması için başka yol yoksa kayıt, açık rıza olmadan da hukuka uygun olabiliyor. Toplayınca ders “kayıt tutmayın” değil: savunulamayan şey habersiz ve sınırsız kayıt; sahibi, kapsamı ve izi belli, bilerek tutulmuş bir kayıt ise hukukun tam da ödüllendirdiği şey. Arpanet Bilişim A.Ş.’nin ürünü Solab, ilk satırından itibaren KVKK için tasarlandı. solab.me’de ücretsiz başlayabilirsiniz — kurulum ve ölçek sorularınız için bize ulaşın, birlikte kapsamını çıkaralım.